.

Αρχικά θα θέλαμε να ξεκαθαρίσουμε πως είμαστε εντελώς αντίθετα σε κάθε μορφής εξουσίας όπως και θεσμών. Επομένως δεν στηρίζουμε σε καμία περίπτωση την θεσμική δικαιοσύνη καθώς αυτή βασίζεται και αναπαράγει σχέσεις εξουσίας.
Προκειμένου να έχουμε μία εμπεριστατωμένη εναντίωση στον θεσμό της δικαιοσύνης θεωρούμε χρήσιμο να γνωρίζουμε αυτό το μέσο με το οποίο το κράτος επιλέγει (ή και όχι) να αντιμετωπίσει την ενδοοικογενειακή βία.
Η Δικαιοσύνη σας βρωμάει ρατσισμό και σισετεροπατριαρχια !

Ακολουθεί σχετική εισήγηση από συντρόφισσα μας.

Εισήγηση σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία από νομική σκοπιά

  1. Εισαγωγή Η εισήγηση που θα ακολουθήσει αφορά στο ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας από νομική σκοπιά. Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να συζητάμε γι’ αυτό το θέμα, καθώς λόγω κορονοϊού πολλές γυναίκες και άλλα καταπιεσμένα υποκείμενα αναγκάζονται με την απαγόρευση κυκλοφορίας να μένουν στον ίδιο χώρο με τους καταπιεστές-κακοποιητές τους. Στην παρούσα εισήγηση θα αναφερθώ στο πως το αστικό κράτος αντιμετωπίζει τέτοιου είδους περιστατικά χωρίς να τοποθετηθώ πολιτικά για το ποιος θα μπορούσε να είναι ο τρόπος διαχείρισης του ζητήματος αυτού από αναρχική σκοπιά. Ως προς την ορολογία διευκρινίζω ότι ο νόμος χρησιμοποιεί τον όρο θύμα όταν αναφέρεται στο υποκείμενο που έχει δεχθεί μια κακοποιητική συμπεριφορά. Αντ’ αυτού θα χρησιμοποιώ τον όρο κακοποιημένο υποκείμενο. Για τον δε θύτη-δράστη τον όρο κακοποιητής. Η δομή της εισήγησης θα είναι ως εξής: (α) Ανάλυση του όρου ενδοοικογενειακή βία. (β) Κατάδειξη των τρόπων αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας από αστική και ποινική πλευρά.
  2. Ορισμός ενδοοικογενειακής βίας Για το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας έχει ψηφιστεί ειδικός νόμος (ν. 3500/2006). Με βάση το νόμο αυτό ως ενδοοικογενειακή βία έχει οριστεί η τέλεση αξιόποινης πράξης σε βάρος μέλους της οικογένειας.
    2.1. Ορισμός έννοιας οικογένειας Στην οικογένεια περιλαμβάνονται οι σύζυγοι ή πρόσωπα που συνδέονται με σύμφωνο συμβίωσης ή γονείς και συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας και τα εξ υιοθεσίας τέκνα τους. Επίσης, ως οικογένεια συγκαταλέγονται, -εφόσον συνοικούν με τα κακοποιημένα άτομα-, οι συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι τετάρτου βαθμού, καθώς και οι μόνιμοι σύντροφοι και τα τέκνα, κοινά ή ενός εξ αυτών, οι τέως σύζυγοι, τα μέρη συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί, καθώς και οι τέως μόνιμοι σύντροφοι.
    2.2. Ορισμός έννοιας αξιόποινης πράξης Ως αξιόποινη πράξη στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας ορίζονται τα εξής: (α) Η πρόκληση σωματικής βλάβης, η οποία μπορεί να είναι εντελώς ελαφρά ή απλή (πλημμέλημα) ή βαριά (κακούργημα). Η δε μεθοδευμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου ή σωματικής εξάντλησης, επικίνδυνης για την υγεία, ή ψυχικού πόνου, ικανού να επιφέρει σοβαρή ψυχική βλάβη, ιδίως με την παρατεταμένη απομόνωση του κακοποιημένου υποκειμένου συνιστά κακούργημα. (β) Η παράνομη βία και απειλή σε βάρος του κακοποιημένου υποκειμένου, καθώς και η πρόκληση τρόμου ή ανησυχίας (πλημμελήματα). (γ) Ο β ιασμός και η κατάχρηση σε ασέλγεια (κακουργήματα). (δ) Η ενδοοικογενειακή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας με ταπεινωτικό λόγο και έργο (πλημμέλημα). (ε) Η παρακώλυση απονομής της δικαιοσύνης με χρήση βίας / απειλών / δωροδοκίας από μάρτυρα ή μέλος της οικογένειάς του κακοποιημένου υποκειμένου (πλημμέλημα).
  3. Τρόπος αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας από αστική πλευρά
    3.1. Διαζύγιο Η ενδοοικογενειακή βία είναι τεκμήριο κλονισμού γάμου και άρα μπορεί να ζητηθεί διαζύγιο.
    3.2. Άσκηση αγωγής για αποκατάσταση της ηθικής βλάβης (ελάχιστο ποσό 1.000 ευρώ, εκτός αν το κακοποιημένο υποκείμενο ζητήσει λιγότερα).
    3.3. Λήψη ασφαλιστικών μέτρων Τα κακοποιημένα υποκείμενα μπορούν να ζητήσουν τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για προσωρινή ρύθμιση της κατάστασης, εξαιτίας του συγκεκριμένου περιστατικού ενδοοικογενειακής βίας, και ιδίως να ζητήσουν την απομάκρυνση του κακοποιητή από την οικογενειακή κατοικία, τη μετοίκησή του, την απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας τους, καθώς και τις κατοικίες στενών συγγενών τους, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.
    Πολύ σημαντικό είναι ότι αν τα κακοποιημένα υποκείμενα αδυνατούν να καταβάλουν, έστω και προσωρινά, τις απαιτούμενες δικαστικές δαπάνες, απαλλάσσονται από αυτές (πρόκειται για το λεγόμενο νομικά ευεργέτημα της πενίας).
  4. Τρόπος αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας από ποινική πλευρά Κατ’ αρχάς όλα τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας είναι αυτεπαγγέλτως διωκόμενα αδικήματα, δηλαδή ασκείται η ποινική δίωξη χωρίς να είναι απαραίτητο να υποβληθεί μήνυση – έγκληση. Η δε αστυνομία είναι υποχρεωμένη να διερευνά όλες τις καταγγελίες περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας.
    Μόνο για τα πλημμελήματα και εφόσον υπάρχει συμφωνία μεταξύ του κακοποιημένου υποκειμένου και του κακοποιητή ο εισαγγελέας μπορεί αντί να ασκήσει ποινική δίωξη να προτείνει τη διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης, σύμφωνα με την οποία ο κακοποιητής δεσμεύεται να: (α) υποσχεθεί ότι δεν θα τελέσει στο μέλλον οποιαδήποτε πράξη ενδοοικογενειακής βίας (λόγος τιμής) και ότι, σε περίπτωση συνοίκησης, δέχεται να μείνει εκτός οικογενειακής κατοικίας για εύλογο χρονικό διάστημα, εάν το προτείνει το κακοποιημένο υποκείμενο. (β) παρακολουθήσει ειδικό συμβουλευτικό – θεραπευτικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας σε δημόσιο φορέα, σε όποιον τόπο και για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται τούτο αναγκαίο από τους αρμόδιους θεραπευτές. Ο υπεύθυνος του προγράμματος πιστοποιεί την ολοκλήρωση της παρακολούθησής του. Το σχετικό πιστοποιητικό επισυνάπτεται στο φάκελο της δικογραφίας. Αναφέρονται δε σε αυτό, αναλυτικά, το αντικείμενο του συμβουλευτικού – θεραπευτικού προγράμματος και ο αριθμός των συνεδριών που παρακολούθησε ο κακοποιητής. (γ) άρει ή να αποκαταστήσει, εφόσον είναι δυνατόν, αμέσως τις συνέπειες που προκλήθηκαν από την πράξη και να καταβάλει εύλογη χρηματική ικανοποίηση στο κακοποιημένο υποκείμενο.
    Αν ο κακοποιητής συμμορφωθεί με τα παραπάνω για διάστημα 3 ετών το αδίκημα εξαλείφεται. Αν όχι, τότε ασκείται ποινική δίωξη με βάση τους κανόνες της ποινικής δικονομίας, οι οποίοι διαφοροποιούνται ανάλογα αν πρόκειται για πλημμέλημα (απευθείας παραπομπή στο ακροατήριο) ή κακούργημα (διενέργεια τακτικής ανάκρισης, έκδοση βουλεύματος από δικαστικό συμβούλιο και παραπομπή στο ακροατήριο).
    Επίσης, στα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας είναι δυνατή η επιβολή περιοριστικού όρου από τον εισαγγελέα, τον ανακριτή, το δικαστικό συμβούλιο ή τον ποινικό δικαστή ακόμη και για τα πλημμελήματα. Οι περιοριστικοί όροι μπορεί να είναι ενδεικτικά οι εξής: η απομάκρυνση του κακοποιητή από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκησή του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του κακοποιημένου υποκειμένου, τις κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.
    Από πρακτική άποψη πρέπει να σημειωθούν τα εξής: • Η αστυνομία συχνά θέτει διάφορα κωλύματα στην εκκίνηση της ποινικής διαδικασίας π.χ. αρνείται την υποβολή σχετικών μηνύσεων από τα κακοποιημένα υποκείμενα. • Συμβαίνει συχνά όταν υποβάλλεται μήνυση από το κακοποιημένο υποκείμενο σε βάρος του κακοποιητή του, ο τελευταίος να ενισχύεται από την αστυνομία να υποβάλει επίσης μήνυση σε βάρος του κακοποιημένου υποκειμένου (π.χ. για υποβολή δήθεν ψευδούς μήνυσης σε βάρος του ή για δήθεν κακοποίηση ανηλίκου τέκνου τους-εάν υπάρχει- ή για εξύβριση κτλ). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εφαρμόζεται η αυτόφωρη διαδικασία και ως προς το κακοποιημένο υποκείμενο. • Συνήθως δεν ακολουθείται η διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης, αλλά ακολουθείται η διαδικασία για τα αυτόφωρα. • Συνήθως στα πλημμελήματα επιβάλλονται από το δικαστήριο μικρές ποινές, οι οποίες είναι με αναστολή. • Η επιβολή των παραπάνω περιοριστικών όρων στα πλημμελήματα δε συμβαίνει συχνά. • Για την ενίσχυση της μαρτυρικής κατάθεσης του κακοποιημένου υποκειμένου συνιστάται η λήψη ιατροδικαστικής εξέτασης απ’ αυτό.
  5. Άλλα προβλεπόμενα κρατικά μέτρα Έχει προβλεφθεί το δικαίωμα των κακοποιημένων υποκειμένων ως προς ηθική συμπαράσταση και αναγκαία υλική συνδρομή από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που λειτουργούν ειδικά για τους σκοπούς αυτούς υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και από κοινωνικές υπηρεσίες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό έχει ιδρυθεί η Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας Φύλων, στην οποία λειτουργεί η τηλεφωνική γραμμή 15900 για την καταγγελία αυτών των περιστατικών, καθώς και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης με την τηλεφωνική γραμμή 197 .
    Οι αστυνομικές αρχές που επιλαμβάνονται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, υποθέσεων ενδοοικογενειακής βίας υποχρεούνται, εφόσον το ζητήσει το κακοποιημένο υποκείμενο, να ενημερώσουν αυτό και τους παραπάνω φορείς, ώστε να παρασχεθεί αμέσως η απαραίτητη, κατά περίπτωση, αρωγή.
  6. Επίλογος Παρότι η λειτουργία των δικαστηρίων λόγω κορονοϊού έχει ανασταλεί, κατ’ εξαίρεση εκδικάζονται τα αυτόφωρα αδικήματα. Συνεπώς, αν ένα κακοποιημένο υποκείμενο επιλέξει να καταγγείλει τον κακοποιητή του μέσω δικαστικής οδού, δεν χάνει το δικαίωμά του αυτό. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, θα πρέπει να γνωρίζει ότι αυτές οι
    διαδικασίες πέρα από γραφειοκρατικές και χρονοβόρες, μπορεί να είναι ψυχοφθόρες για το ίδιο το υποκείμενο ιδίως σε περίπτωση αμφισβήτησης του βιώματός του από τις αρμόδιες κρατικές αρχές.